ABD – IEEPA Kapsamındaki Ek Vergilerin Kaldırılması ve Section 122 Uyarınca Geçici %10 İlave Gümrük Vergisi Uygulaması Hk.
ABD Başkanı Donald Trump tarafından yayımlanan Başkanlık Kararnameleri (Executive Order – EO) ile ABD’ye ithalatta uygulanan ek vergilerde değişikliğe gidilmiştir.
Federal mahkeme kararının ardından, International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) kapsamında yürürlükte bulunan ilave gümrük vergileri kaldırılmıştır. Ulusal acil durum yetkisine dayanılarak uygulamaya konulan söz konusu tarifeler iptal edilmiş ve IEEPA dayanaklı tarife uygulamalarına son verilmiştir. Bu çerçevede Çin’e %10, Kanada’ya %35, Meksika’ya %25 oranında uygulanan ek vergiler ile karşılıklılık esasına göre ülke bazında belirlenen diğer ilave vergiler yürürlükten kaldırılmıştır.
Aynı tarihte yayımlanan ayrı bir EO ile, Trade Act of 1974’ün Section 122 hükmüne dayanılarak, ABD’ye ithal edilen belirli ürünlere 150 gün süreyle geçerli olmak üzere %10 oranında ilave gümrük vergisi (surcharge) uygulanmasına karar verilmiştir. Section 122, ödemeler dengesi sorunları veya ABD dolarının korunması amacıyla Başkan’a azami 150 gün süreyle geçici ek vergi ya da ithalat kısıtlaması getirme yetkisi tanımaktadır.
24 Şubat 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olan %10 oranındaki ilave vergi geçici nitelikte olup, 150 günlük sürenin sonunda otomatik olarak uzatılamayacaktır. Sürenin uzatılması veya kalıcı bir önlemin tesis edilmesi Kongre onayına bağlıdır.
Yayımlanan EO kapsamında bazı ürün gruplarının ilave vergiden istisna tutulduğu anlaşılmakta olup, kapsam ve muafiyetlerin ABD Gümrük Tarife Cetveli (HTSUS) bazında belirleneceği öngörülmektedir.
Section 122 kapsamında getirilen bu düzenleme, Section 232 veya diğer ticaret politikası önlemlerinden farklı bir hukuki dayanağa sahip olmakla birlikte, mevcut korunma önlemleriyle birlikte uygulanıp uygulanmayacağı EO metninde yer alan özel hükümlere bağlı olacaktır.
Sonuç olarak, Türkiye menşeli ürünler için uygulanmakta olan %15 oranındaki reciprocal vergi uygulaması sona ermiş; bunun yerine, Section 122 kapsamında öngörülen %10 oranındaki geçici surcharge uygulamasına geçilmiştir.