Revize PEM – Menşe İspat Belgelerinde Kümülasyon Bilgisi Yer Almasını Zorunlu Tutmayan Ülkeler Hk.
20/12/2025 tarihli ve 33113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesinin 1/2023 sayılı Kararı Kapsamı Tercihli Menşe Kuralları Hakkında Yönetmeliğin (Yönetmelik) “Menşe kümülasyonu” başlıklı 10 uncu maddesinin onuncu ve on birinci fıkralarında;
“(10) Ürünlerin ihracatını gerçekleştiren Taraf ülkenin menşe statüsünü bu maddede belirtilen kümülasyonun uygulanması suretiyle elde etmiş olması halinde, bu Yönetmeliğin altıncı bölümünde yer alan usullere uygun olarak düzenlenen veya hazırlanan menşe ispat belgesine İngilizce olarak ‘CUMULATION APPLIED WITH (Taraf ülke/ülkelerin İngilizce dilindeki isim/isimleri)’ ibaresi yazılır. Menşe ispat belgesi olarak EUR.1 dolaşım belgesinin kullanıldığı hallerde söz konusu ibare 7 numaralı kutuya yazılır.
(11) Taraf ülkeler, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke menşe statüsünü bu maddede belirtilen kümülasyonun uygulanması suretiyle elde etmiş ürünlerin ithalatında, onuncu fıkrada belirtilen ibarenin menşe ispat belgesi üzerine yazılması şartından feragat edebilir. Bu tercihte bulunan Taraf ülkeler Bakanlığın resmî internet sitesinde duyurulur.” hükümlerine yer verilmektedir.
Bu çerçevede, PEM Sekretaryası’ndan edinilen bilgilere göre EFTA ülkeleri (İsviçre, Norveç, İzlanda ve Lihtenştayn) ile Bosna-Hersek, söz konusu madde kapsamında belirtilen feragat haklarını kullanmıştır.
Buna göre; 6 Mart 2026 tarihi itibarıyla, Yönetmelik hükümlerine uygun olarak Türkiye’den EFTA ülkeleri ve Bosna-Hersek’e yapılacak ihracatlarda, tercihli tarife talebine konu Türkiye menşeli eşyanın menşe statüsünü çapraz kümülasyon uygulanabilen diğer PEM ülkeleri ile kümülasyon yoluyla kazanmış olması durumunda dahi, Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin onuncu fıkrasında belirtilen kümülasyon ibaresinin ilgili menşe ispat belgesine yazılması zorunluluğu, bu ülkelerde gerçekleştirilecek ithalat işlemleriyle sınırlı olmak üzere söz konusu ülkeler tarafından tek taraflı olarak kaldırılmıştır.
Öte yandan, EFTA ülkeleri (Norveç, İsviçre, İzlanda ve Lihtenştayn) ile Tunus’un PEM Sekretaryası’na yaptığı bildirimlere istinaden, EFTA ile Tunus arasındaki tercihli ticaretin 1 Mart 2026 tarihinden itibaren revize edilmiş PEM kuralları kapsamında sürdürüleceği öğrenilmiştir.
Bu kapsamda; Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesinin 1/2023 sayılı Kararı kapsamında yayımlanan Tercihli Menşe Kuralları Hakkında Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin on üçüncü fıkrası, Pan Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyon Sistemi Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi ile Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliği’nin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karar’ın 68/A maddesi uyarınca paylaşılan Türkiye PEM Matrisi’nin ilgili bölümleri güncellenmiştir.