Basitleştirilmiş Usulde Düzenlenen A.TR Dolaşım Belgelerine İlişkin Güncel Uygulama Esasları
Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 23.07.2026 tarihli ve E-16934678-00124484116 sayılı yazısı ile A.TR Dolaşım Belgelerinin düzenlenmesine ilişkin uygulamada tereddüt oluşturan hususlar açıklığa kavuşturulmuştur. Yazıda özellikle basitleştirilmiş usulde düzenlenen A.TR belgelerinde kutu uyumu, mühür kullanımı, imza yetkileri ve onaylanmış ihracatçı yetkisinin geçerliliğine ilişkin kurallar detaylandırılmıştır.
Düzenleme, belirli bir eşya grubuna değil; Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği kapsamında serbest dolaşımda bulunan tüm eşyalara ait A.TR belge işlemlerine yöneliktir.
Öne Çıkan Düzenlemeler
Basitleştirilmiş usulde düzenlenen A.TR belgelerinin tüm bölümlerinin, onaylanmış ihracatçı firmanın kendi yetkilileri tarafından doldurulması esastır.
Zorunlu durumlarda, 13 no.lu kutuda belgenin onaylanmış ihracatçı adına düzenlendiği açıkça belirtilmeli ve firmanın tam unvanına yer verilmelidir.
Belgenin 1 no.lu kutusundaki onaylanmış ihracatçı bilgisi ile 13 no.lu kutudaki firma bilgisi birebir uyumlu olmalıdır.
İhracatçının onaylanmış ihracatçı statüsünde olduğu işlemlerde, 12 no.lu kutuya yalnızca ihracatçıya ait özel mühür uygulanabilir; yetkili temsilci sıfatıyla hareket eden başka bir firma veya operatöre ait mühür kullanılamaz.
Mevzuata aykırı mühür taşıyan A.TR belgeleri, 2006/10895 sayılı Karar kapsamında ithalatta teknik nedenle reddedilecektir.
Normal usulde düzenlenen A.TR belgelerinde ise 13 no.lu kutu, ihracatçı veya onun sorumluluğu altında hareket eden kanuni temsilcisi tarafından doldurulup imzalanabilecektir.
Ayrıca, bir AB üyesi ülke gümrük idaresinden alınan onaylanmış ihracatçı yetkisi Avrupa Birliği Gümrük Bölgesinin tamamında geçerli kabul edilmektedir.
Kimleri Etkiliyor?
Bu uygulama;
Onaylanmış İhracatçı Yetkisi (YYS/AEO) sahibi firmaları,
Basitleştirilmiş usulde A.TR belgesi ile ithalat yapan ithalatçıları,
Gümrük müşavirlerini ve şirketlerin gümrük operasyon birimlerini,
Hızlı kargo operatörleri ile lojistik hizmet sağlayıcılarını doğrudan etkilemektedir.
Yürürlük ve Uygulama
Belirtilen usul ve esaslar, 2006/10895 sayılı Türkiye-AB Gümrük Birliği Kararı hükümlerine dayanmakta olup, gümrük idareleri tarafından mevcut işlemlerde ve denetimlerde hâlihazırda uygulanmaktadır. Dolayısıyla yazıda açıklanan kurallar, yeni bir yürürlük tarihi beklenmeksizin fiilen geçerli uygulama niteliği taşımaktadır.